Archive for the European Prose Category

Gustav Meyrink, ΤΟ ΓΚΟΛΕΜ

Posted in European Prose on Απρίλιος 14, 2013 by Le grand écrivain

der_golemGustav Meyrink

 

ΤΟ ΓΚΟΛΕΜ

(Απόσπασμα)

(1913)

 

Μετάφραση Ζ. Δ. Αϊναλής

 

 

    […] Πολλές φορές συλλογίστηκα κι επί μακρόν και πιστεύω πως η εγγύτερη στην αλήθεια προσέγγιση θα ήταν η ακόλουθη: μια φορά ανά γενιά μία πνευματική επιδημία εξαπλώνεται σαν κεραυνός απ’ άκρη σ’ άκρη στο Γκέτο, στοχεύοντας τις ψυχές των ζωντανών για κάποιο σκοπό ο οποίος είναι για μας κρυμμένος, και προκαλώντας κάποιου είδους αντικατοπτρισμό στο σχήμα κάποιου όντος χαρακτηριστικό αυτού του τόπου και το οποίο, ενδεχομένως, να έζησε εδώ εκατοντάδες χρόνια πριν και να εξακολουθεί ακόμα ν’ αποζητά μια φυσική μορφή.

    Ίσως να βρίσκεται εδώ ανάμεσα μας, κάθε ώρα της ημέρας, και μόνο εμείς να μην είμαστε ικανοί ν’ αντιληφθούμε την παρουσία του. Δεν μπορείς ν’ ακούσεις τον ήχο από μια παλλόμενη δικράνα μέχρι ν’ αγγίξει ξύλο και ν’ αρχίσει ν’ αντηχεί. Ίσως να είναι απλά μια πνευματική κατάσταση δίχως εγγενή συνειδητότητα, μία δομή η οποία αναπτύσσεται σαν κρύσταλλος μέσα από το άσχημο χάος με βάση κάποιον διαρκή νόμο.

    Ποιος να ξέρει;

    Όπως ακριβώς στις πνιγηρές μέρες ο στατικός ηλεκτρισμός συνεχίζει να συσσωρεύεται μέχρις ενός σημείου αβάσταγης έντασης οπότε και εκκενώνεται απότομα στον κεραυνό, δεν θα μπορούσε με τον ίδιο τρόπο και η σταθερή συσσώρευση όλων αυτών των απαράλλαχτων και μηδέποτε διαφορετικών σκέψεων που δηλητηριάζουν την ατμόσφαιρα στο Γκέτο να οδηγεί σε μια ξαφνική, σπασμωδική εκκένωση; Μια πνευματική έκρηξη που ανατινάσσει τα υποσυνείδητα όνειρα μας στο φως της μέρας και δημιουργεί, όπως ο ηλεκτρισμός τον κεραυνό, μια φαντασματική ύπαρξη η οποία στην όψη, στην κοψιά και στη συμπεριφορά, στην παραμικρή λεπτομέρεια, θα αποκαλύπτονταν ως το σύμβολο της ψυχής των μαζών, εάν, βέβαια, ήμασταν ικανοί να ερμηνεύσουμε ορθά τη μυστική γλώσσα των μορφών.    

    Και όπως ακριβώς υπάρχουν φυσικά φαινόμενα που προαναγγέλλουν τον επερχόμενο κεραυνό, έτσι υπάρχουν και ορισμένα απόκοσμα προμηνύματα που προλέγουν την εισβολή αυτής της φαντασματικής ύπαρξης στον φυσικό κόσμο. Ο ξεφλουδισμένος σουβάς ενός τοίχου θα θυμίζει κάποιον άνθρωπο που με μεγάλες δρασκελιές θα περπατά βιαστικά στον δρόμο, τα σχήματα της παγωνιάς στα παράθυρα θα σχηματίζουν γραμμές από κακεντρεχή, εξεταστικά πρόσωπα, η σκόνη που θα πέφτει αιωρούμενη απ’ τις στέγες θα μοιάζει να πέφτει διαφορετικά απ’ ότι συνήθως, υποδηλώνοντας στον παρατηρητή ότι διασπείρεται από κάποια αθέατη διάνοια που καραδοκεί κρυμμένη στα γείσα σε μια μυστική απόπειρα να δημιουργήσει ένα σωρό παράξενα σχήματα. Είτε το μάτι πέφτει πάνω σε μιαν ομοιόμορφη ομοιότητα υφής είτε επικεντρώνεται σε ανομοιομορφίες του δέρματος, πέφτουμε θύματα του ανεπιθύμητου ταλέντου μας να διακρίνουμε παντού σημαντικά, απειλητικά σχήματα που λαμβάνουν γιγαντιαίες διαστάσεις στα όνειρα μας. Και πάντα, πίσω από τις φαντασματικές απόπειρες αυτού του σμήνους των δηλητηριωδών σκέψεων να ροκανίσει τους τοίχους που περιβάλλουν την καθημερινή μας υπόσταση, μπορούμε να διαισθανθούμε με βασανιστική βεβαιότητα ότι η ίδια η δική μας η εσώτατη ουσία, σκόπιμα και παρά τη θέληση μας, ρουφιέται ίσαμε το μεδούλι ώστε να μπορέσει αυτή η φαντασματική ύπαρξη να λάβει φυσική μορφή. […]             


Μικρό Αφιέρωμα: Ιστορίες για φάλαινες και για φαλαινοθήρες (Μέρος Γ’)

Posted in European Prose on Απρίλιος 10, 2010 by Le grand écrivain

Robert Sayer, Chart of the Azores Islands, London 1775

———–

ANTONIO TABUCCHI

——

ΤΟ ΚΥΝΗΓΙ

——————————————

—————————————-

Είναι ένα κοπάδι από έξι ή εφτά φάλαινες, μου λέει ο κύριος Κάρλος Εουτζένιο χαμογελώντας ικανοποιημένος και μοστράροντας μια τόσο λαμπερή οδοντοστοιχία, που με κάνει να σκεφτώ ότι την έφτιαξε μόνος του, από φιλντισένιο δόντι φυσητήρα. Ο κύριος Κάρλος Εουτζένιο είναι εβδομήντα χρονώ, εξαιρετικά ευκίνητος και ακόμα νεανίζων. Είναι «mestre baleeiro», που κυριολεκτικώς σημαίνει «μάστρος φαλαινοθήρας»: στην πραγματικότητα είναι καπετάνιος ενός μικρού πληρώματος κι έχει την απόλυτη εξουσία σε κάθε αλιευτική επιχείρηση. Η βενζινάκατος που οδηγεί την αποστολή μας είναι δικής του ιδιοκτησίας: είναι ένα παλιό σκαρί, μήκους δέκα περίπου μέτρων, που το οδηγεί νηφάλια και με το πάσο του. Άλλωστε, όπως μου εξηγεί ο ίδιος, οι φάλαινες τώρα παίζουν και δεν πρόκειται να φύγουν. Έχει αφήσει ανοιχτό τον ασύρματο που τον συνδέει με κάποιον φαροφύλακα από το νησί, ο οποίος μας καθοδηγεί με μια μονότονη και ελαφρώς ειρωνική, όπως μου φαίνεται, φωνή. Λίγο πιο δεξιά Μαρία Μανουέλα, λέει η στριγκιά φωνή, πηγαίνεις όπου λάχει. «Μαρία Μανουέλα» είναι το όνομα του σκάφους. Ο κύριος Κάρλος Εουτζένιο κάνει ένα εκνευρισμένο νεύμα αλλά εξακολουθεί να χαμογελάει. Γυρίζει προς το μέρος του ναύτη που είναι μαζί μας, ενός αδύνατου και σβέλτου άντρα που μοιάζει με μικρό παιδί κι έχει έξυπνα μάτια και σκούρο δέρμα. Καλύτερα να φροντίσουμε τον εαυτό μας μόνοι μας, αποφαίνεται και κλείνει τον ασύρματο. Ο ναύτης τότε σκαρφαλώνει με μια εντυπωσιακή ευκολία στο μοναδικό κατάρτι του σκάφους μας και κουρνιάζει στη δοκό της κορυφής σταυρώνοντας τα πόδια του. Δείχνει κι αυτός με το χέρι του προς τα δεξιά: για μια στιγμή σκέφτομαι πως είδε κιόλας τις φάλαινες, αλλά προφανώς αγνοώ τη σημειολογία των φαλαινοθηρών, αφού ο κύριος Κάρλος Εουτζένιο μου εξηγεί ότι μόνο η ανοιχτή παλάμη με το δείκτη υψωμένο προς τα πάνω σημαίνει «φάλαινες εν όψει», ο παρατηρητής μας, προσθέτει, δεν έκανε ακόμα τέτοιο νεύμα.

Ρίχνω μια ματιά στη βάρκα που τραβάνε πίσω μας. Οι φαλαινοθήρες είναι ήρεμοι, γελάνε και μιλάνε μεταξύ τους αλλά τα λόγια τους δεν φτάνουν ως εμένα, δίνουν την αίσθηση ότι πηγαίνουν εκδρομή. Είναι έξι και κάθονται πάνω σε τάβλες βαλμένες κάθετα στη βάρκα. Ο καμακιστής, αντίθετα στέκεται όρθιος και φαίνεται να παρακολουθεί προσεκτικά τα νεύματα του παρατηρητή μας: είναι ένας άντρας με πυκνή γενειάδα και τεράστια κοιλιά, είναι νέος δεν πρέπει να είναι πάνω από τριάντα χρονώ, άκουσα ότι τον φωνάζουν Chá Preto, δηλαδή «μαύρο τσάι», και το επάγγελμα του είναι φορτοεκφορτωτής στο λιμάνι της Όρτα. Ανήκει στην κοοπερατίβα των φαλαινοθηρών του Φαγιάλ και μου έχουν πει πως είναι εξαιρετικός καμακιστής.

Συνέχεια

Sir Francis Bacon, The New Atlantis

Posted in European Prose, Meditations on Φεβρουαρίου 13, 2010 by Le grand écrivain

Ambrosius Holbein, Overview of More's Utopia, 1518

Sir Francis Bacon

(1561 – 1626)

The New Atlantis

(1627)

We sailed from Peru, (where we had continued for the space of one whole year) for China and Japan, by the South Sea; taking with us victuals for twelve months; and had good winds from the east, though soft and weak, for five months space, and more. But the wind came about, and settled in the west for many days, so as we could make little or no way, and were sometime in purpose to turn back. But then again there arose strong and great winds from the south, with a point east, which carried us up (for all that we could do) towards the north; by which time our victuals failed us, though we had made good spare of them. So that finding ourselves, in the midst of the greatest wilderness of waters in the world, without victuals, we gave ourselves for lost men and prepared for death. Yet we did lift up our hearts and voices to God above, who showeth his wonders in the deep, beseeching him of his mercy, that as in the beginning he discovered the face of the deep, and brought forth dry land, so he would now discover land to us, that we might not perish.

And it came to pass that the next day about evening we saw within a kenning before us, towards the north, as it were thick clouds, which did put us in some hope of land; knowing how that part of the South Sea was utterly unknown; and might have islands, or continents, that hitherto were not come to light. Wherefore we bent our course thither, where we saw the appearance of land, all that night; and in the dawning of the next day, we might plainly discern that it was a land; flat to our sight, and full of boscage; which made it show the more dark. And after an hour and a half’s sailing, we entered into a good haven, being the port of a fair city; not great indeed, but well built, and that gave a pleasant view from the sea: and we thinking every minute long, till we were on land, came close to the shore, and offered to land. But straightways we saw divers of the people, with bastons in their hands (as it were) forbidding us to land; yet without any cries of fierceness, but only as warning us off, by signs that they made. Whereupon being not a little discomforted, we were advising with ourselves, what we should do.

During which time, there made forth to us a small boat, with about eight persons in it; whereof one of them had in his hand a tipstaff of a yellow cane, tipped at both ends with blue, who came aboard our ship, without any show of distrust at all. And when he saw one of our number, present himself somewhat before the rest, he drew forth a little scroll of parchment (somewhat yellower than our parchment, and shining like the leaves of writing tables, but otherwise soft and flexible,) and delivered it to our foremost man. In which scroll were written in ancient Hebrew, and in ancient Greek, and in good Latin of the school, and in Spanish, these words: Land ye not, none of you; and provide to be gone from this coast, within sixteen days, except you have further time given you. Meanwhile, if you want fresh water or victuals, or help for your sick, or that your ship needeth repairs, write down your wants, and you shall have that, which belongeth to mercy. This scroll was signed with a stamp of cherubim: wings, not spread, but hanging downwards; and by them a cross. This being delivered, the officer returned, and left only a servant with us to receive our answer.

Συνέχεια

Οι ταξιδιώτες…

Posted in European Prose on Οκτώβριος 25, 2009 by Le grand écrivain

Praha's Bridge (Photo by Z. D. Ainalis)

Praha's Bridge (Photo by Z. D. Ainalis)

Hermann Broch

(1886 – 1951)

Όταν επιθυμίες και στόχοι συγχωνεύονται, όταν το όνειρο εξωθείται προς τις μεγάλες καμπές και κρίσεις της ζωής, τότε ο δρόμος στενεύει και οδηγεί σε σκοτεινές σήραγγες και το επιθανάτιο όνειρο τυλίγει αυτόν που ως τώρα περιπλανιόταν υπνοβατώντας: όλα όσα έχουν συμβεί, επιθυμίες και στόχοι, περνούν για άλλη μια φορά μπρος απ’ τα μάτια του ετοιμοθάνατου και μπορείς σχεδόν να θεωρήσεις πως συμπτωματικά και μόνο η κατάληξη του δρόμου δεν είναι ο θάνατος.

Ο άνθρωπος που νοσταλγεί από μακριά τη γυναίκα του ή έστω μόνο το σπίτι της παιδικής του ηλικίας, στέκει στο κατώφλι της υπνοβασίας.

Ίσως πολλά να έχουν ήδη προπαρασκευαστεί κι εκείνος να μην τα πρόσεξε ως τώρα. Όπως όταν λόγου χάρη στο δρόμο για το σταθμό αντιλαμβάνεται ξαφνικά ότι τα σπίτια είναι φτιαγμένα από τούβλα το ένα πάνω στ’ άλλο, οι πόρτες από πριονισμένες σανίδες και τα παράθυρα από παραλληλόγραμμα τζάμια. Ή όταν θυμάται το δημοσιογράφο και το δημαγωγό που παριστάνουν ότι είναι σε θέση να ξεχωρίσουν το αριστερό από το δεξί, ενώ αυτό είναι κάτι που το ξέρουν μόνο οι γυναίκες, και μάλιστα όχι όλες. Επειδή όμως ο άνθρωπος δεν είναι δυνατόν να σκέφτεται συνεχώς τέτοια πράγματα, πίνει ήρεμα ένα ποτήρι μπύρα στο σταθμό.

Συνέχεια

Στρατιώτες και Αστυνόμοι…

Posted in European Prose on Οκτώβριος 25, 2009 by Le grand écrivain

Лев Николаевич Толстой

Лев Николаевич Толстой

Лев Николаевич Толстой (Lev Nikolayevich Tolstoy)

(1828 – 1910)


Τότε ήταν ένας τίμιος νέος, γεμάτος αυταπάρνηση, έτοιμος να αφοσιωθεί σε κάθε καλή πράξη, – τώρα ήταν ένας διεφθαρμένος, εκλεπτυσμένος εγωιστής, που ήθελε μόνο την ικανοποίηση του. Τότε φανταζόταν τον κόσμο όλο σαν ένα μυστικό που προσπαθούσε με πάθος και θαυμασμό ν’ ανακαλύψει, – τώρα όλα σ’ αυτή τη ζωή ήταν απλά και ξάστερα, καθορισμένα από τις περιστάσεις. Τότε ήταν απαραίτητη κι είχε σημασία η επικοινωνία του με τη φύση και με τους ανθρώπους που έζησαν, στοχάστηκαν, αισθάνθηκαν πριν απ’ αυτόν (αγαπούσε τη φιλοσοφία και την ποίηση) – τώρα μόνο οι κοινωνικές συναλλαγές κι οι σχέσεις του με την παρέα του είχαν νόημα και αξία. Τότε η γυναίκα ήταν γι αυτόν ένα πλάσμα μυστηριώδες και θαυμάσιο, – τώρα η σημασία της γυναίκας , της οποιασδήποτε γυναίκας, εκτός απ’ τις γυναίκες της οικογένειας του και των φίλων του, ήταν αρκετά συγκεκριμένη: η γυναίκα αποτελούσε ένα από τα καλύτερα εργαλεία ηδονής που είχε ήδη γνωρίσει. Τότε δεν είχε ανάγκη τα χρήματα και μπορούσε να μην ξοδέψει ούτε το ένα τρίτο από το ποσό που του έδινε η μητέρα του, μπορούσε να αποποιηθεί τα κτήματα του πατέρα του και να τα δώσει στους μουζίκους, – τώρα δεν του έφταναν ούτε κι αυτές οι πεντακόσιες χιλιάδες τον μήνα που του έδινε η μητέρα του, με την οποία είχε ήδη πολλές φορές φιλονικήσει για τα οικονομικά. Τότε πίστευε πως η πνευματική του οντότητα αποτελούσε το πραγματικό του «εγώ», – τώρα θεωρούσε ότι όλο το είναι του ζούσε μέσα στο υγιές, σφριγηλό, κτηνώδες «εγώ» του.

Συνέχεια

Από το "Ένας τρελός"

Posted in European Prose on Ιουνίου 7, 2008 by Le grand écrivain

Guy de Maupassant

Guy de Maupassant

Guy de Maupassant

(1850 – 1893)


Από το Ένας τρελός


ΠΕΘΑΝΕ ΕΠΙΚΕΦΑΛΗΣ Ανώτατου Δικαστηρίου, αδέκαστος δικαστής, που για την άμεμπτη ζωή του μιλούσαν σ’ όλες τις αυλές της Γαλλίας. Οι δικηγόροι, οι νεαροί σύμβουλοι και οι δικαστές υποκλίνονταν βαθιά, σε ένδειξη μεγάλου σεβασμού, μπροστά στην ψηλή, ωχρή και ισχνή φιγούρα του, που φώτιζαν δυο μάτια λαμπερά και διαπεραστικά. […] Πέθανε, λοιπόν, ογδόντα δύο χρόνων, περιβεβλημένος τις σχετικές τιμές, ακολουθούμενος από το πένθος ενός ολόκληρου λαού. Στρατιώτες με κόκκινες κυλόττες τον συνόδευσαν μέχρι τον τάφο του, ενώ άντρες με λευκές γραβάτες σκόρπισαν πάνω απ’ το φέρετρό του άφθονα λόγια περίλυπα και δάκρυα που έμοιαζαν αληθινά.

Κι όμως, ιδού το παράξενο έγγραφο που ο συμβολαιογράφος, σαστισμένος, ανακάλυψε στο γραφείο όπου συνήθιζε να κλειδώνει τους φακέλους των πιο διαβόητων εγκληματιών.

Έφερε τον τίτλο:

ΓΙΑΤΙ;

Συνέχεια

Από "Tο ημερολόγιο ενός τρελού"

Posted in European Prose on Μαΐου 24, 2008 by Le grand écrivain
Николай Васильевич Гоголь

Николай Васильевич Гоголь

Nikolai Gogol

Από Tο ημερολόγιο ενός τρελού


5 Δεκεμβρίου

Σήμερα το πρωί διάβασα τις εφημερίδες. Παράξενα πράγματα συμβαίνουν στην Ισπανία. Δεν μπόρεσα να τα καταλάβω κι όλα. Φημολογείται πως χήρεψε ο βασιλικός θρόνος και πως οι ευγενείς δυσκολεύονται στην επιλογή διαδόχου. Ξέσπασαν εξεγέρσεις. Όλα αυτά μου φαίνονται τουλάχιστον παράξενα. Πώς μπορεί να χηρέψει ένας θρόνος; Φημολογείται πως μια δόνα θ’ ανέβει στον θρόνο. Των αδυνάτων αδύνατον! Μονό ένας βασιλιάς μπορεί να κάθεται στον θρόνο. Λέγεται πως δεν υπάρχει βασιλιάς, μα κάτι τέτοιο ακούγεται απίθανο. Δεν γίνεται βασίλειο χωρίς βασιλιά. Βασιλιάς υπάρχει, αλλά κρύβεται κάπου, άγνωστος, για λογούς προσωπικούς ή οικογενειακούς· ή μπορεί να τον αναγκάζουν οι γείτονες δυνάμεις, όπως η Γαλλία και οι λοιπές χώρες, να παραμένει άφαντος· ή μπορεί να υπάρχουν και άλλοι λόγοι.

8 Δεκεμβρίου

Ήμουν σχεδόν αποφασισμένος να πάω στο γραφείο. Όμως διάφοροι συλλογισμοί με απέτρεψαν απ’ το να πραγματοποιήσω την αρχική μου πρόθεση. Ακόμα βασανίζουν τη σκέψη μου τα γεγονότα στην Ισπανία. Πώς είναι δυνατόν να καταλάβει το βασιλικό αξίωμα μια δόνα; Κάτι τέτοιο δεν θα συνέβαινε ποτέ στην Αγγλία. Αλλά και στην υπόλοιπη Ευρώπη, οι πολιτικές αρχές θα τηρούσαν επικριτική στάση σ’ ένα τέτοιο ενδεχόμενο – ο Αυτοκράτορας της Αυστρίας, για παράδειγμα. Για να είμαι ειλικρινής, τα εν λόγω γεγονότα με συντάραξαν και με κλόνισαν τόσο πολύ, ώστε, όλη μέρα, μου ήταν απολύτως αδύνατον να κάνω και το παραμικρό. Η Μαύρα παρατήρησε πως ήμουν αφηρημένος στο τραπέζι. Η αλήθεια είναι πως απ’ την αφηρημάδα μου έριξα δύο πιάτα στο πάτωμα κι έγιναν κομμάτια. Μετά το δείπνο, αισθάνθηκα κάποια αδιαθεσία και πήγα έναν περίπατο στα υψώματα. Δεν κατέληξα πουθενά. Έμεινα ξαπλωμένος στο κρεβάτι μου σχεδόν όλη νύχτα και σκεφτόμουν τα γεγονότα στην Ισπανία.

Συνέχεια