Φυλακαί και Φυλακισμένοι

Ηλίας Πετρόπουλος

Εγχειρίδιον του Καλού Κλέφτη

(1979)

Μάθημαν 31ον
Φυλακαί και Φυλακισμένοι


Φυλακή καλείται ο τόπος όπου, αναγκαστικώς, διαβιούν οι φυλακισμένοι. Αυτός είναι ο πλέον αόριστος ορισμός που καταφέρνω να συντάξω. Πλείστοι όσοι άνθρωποι φαντάζονται ότι δεν υπήρξε φυλακή στην Αθήνα του Χρυσού Αιώνος. Ας ξαναδιαβάσουν με προσοχή τον Κρίτων του Πλάτωνος. Ο Foucault φρονεί ότι η Φυλακή ερίζωσε πριν τρακόσια χρόνια. Δεν εκπλήσσομαι. Ο κάθε γάλος μες στον αφαλό του βλέπει όλο τον κόσμο. Ο Foucault πρέπει να ξαναδιαβάσει τους Μύθους των Λαών της Ανατολής. Το κτίριον δεν αποτελεί το ιδιάζον γνώρισμα της Φυλακής. Η Φυλακή είναι ένα σακάκι με πολλές φόδρες. Αναποδογυρίζω το σακάκι: Φυλακισμένος καλείται ο άνθρωπος που, αναγκαστικώς, διαβιοί στην Φυλακή. Αγνοούμε που έγκειται η σχέση Φυλακισμένου και Φυλακής. Φυλακή είναι η κλοπή της προσωπικότητας, διεκήρυξε ο Regis Debray το 1970 στην Oriana Fallaci. Λάθος. Συχνότατα μια φυλάκιση ολοκληρώνει την προσωπικότητα.

Χωρίς να δυνάμεθα να καθορίσουμε τα όρια της Ελευθερίας, καθορίζουμε την Φυλάκιση σαν κατάσταση στέρησης της Ελευθερίας. Αποδώ πηγάζει ο ορισμός: Φυλακή είναι το κτίριον όπου διαβιούν οι Φυλακισμένοι, υπό αναγκαστικόν χωρο-χρονικόν πρόγραμμα. Η πειθαρχία δεν αποτελεί το ιδιάζον γνώρισμα της Φυλακής. Το ωράριον δεν είναι ο στόχος, αλλά μια συνέπεια της Φυλακής. Γενικότερον: η Εξουσία ούτε παράλογη ούτε αναιτιολόγητη είναι. Κατά τον Engels η Ρώμη δεν εξέφραζε καμιάν εθνικότητα, μα μονάχα την έλλειψη εθνικότητας. Και, αναλογικώς, η Φυλακή -ίσως- δεν εκφράζει κανένα αιτιατό, μα μονάχα την έλλειψη αιτιατού. Πιο απλά: ίσως η φυλακή να παίζει το ρόλο του κοινωνικού ψυγείου. Εάν η Ποινή είναι το Ύστερον της Δίκης, τότε δεν διακρίνω καμιά στρατηγική στον τομέα της Αντιμετωπίσεως-Διώξεως του Εγκλήματος. Εγκληματίας είναι ο άνθρωπος που δαγκώνει. Ώσπου να βρεθεί το κοινωνικόν φίμωτρον θέτουμε τον εγκληματία στο κοινωνικόν ψυγείον. Ο Φυλακισμένος δεν είναι παρά ένας Άνθρωπος εν παρενθέσει.

Ιδού μια πρόκλησις:

Θεωρώ τον Κλέφτη πιο επαναστατημένο απ’ τον Κομουνιστή.

Όπερ σημαίνει: θεωρώ την κλοπή επαναστατική πράξη· και, προσέτι, θεωρώ τον Κλέφτην συνεπέστερον απ’ τον Κομουνιστή, αφού αποδέχεται εκ των προτέρων την ποινή.

Η επαναστατικότης του Κλέφτη είναι κλειστή.

Η Φυλακή οικοδομείται αενάως, κάτω από τα φώτα πολλών επιστημών, μα και ψευδο-επιστημών. Η Πολεοδομία προσφέρει το οικόπεδον· όπως το Νεκροταφείον τοιουτοτρόπως και η Φυλακή είναι μια μικρή Πόλη μέσα σε μια μεγάλη Πόλη. Η Σωφρονιστική χαρίζει με το ζόρι τας συμβουλάς της. Τα ίδια δώρα χαρίζει και η Εγκληματολογία, αυτή η νεότερη αδελφή της Σωφρονιστικής. Η Ψυχιατρική επιμένει να γιατρέψει τον Φυλακισμένο· η Ψυχιατρική είναι η πιο ιμπεριαλιστική επιστήμη· αλλά τα πόδια του κατάδικου σηκώνουν την ψυχή του. Η Αρχιτεκτονική μεγαλώνει τα παράθυρα των κελιών· η Φυλακή παραμένει ένα φρούριο, με τα τουφέκια των φρουρών γυρισμένα προς τα μέσα.

[…]

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: