Αφιέρωμα: Ελληνική Ποίηση 1977 – 1993 (Επίμετρο: Δύο εκτός τόπου και χρόνου αριστουργήματα, Μέρος Β’)

Dorothea Lange, Toward Los Angeles, California, (1937)

Νίκος Σπάνιας

(1923 – 1990)

———————————————

Από τη συλλογή «Αμερική»

(1988)

—————————-

Το τραπέζι της μνήμης

———

Μου χάρισες τους πλούσιους καρπούς της φαντασίας.

Α! των ερώτων η εποχή και των φρούτων!

Πως απεικονίζεται με λάμψη προφητική

Σ’ ένα κατάφορτο τραπέζι

Το ροζακί της αγάπης, η σουλτανίνα της ηδονής

Ρόγες που λυώνουνε στα χείλια σα φιλιά!

Όλα τα χρώματα σφυρίζουν καθώς φεύγουν από τη ζωή μας

Και όμως φεγγοβολούν εδώ:

Κίτρινο καφετί κόκκινο κρεμεζί

Σε κάνουν να πάσχεις από καπακισμό

(Μέτριο τραυλισμό ως προς το γράμμα Κ)

ο Κορέλλι (αρχάγγελος είναι το πρώτο του όνομα)

Ισόχορδος

Μετατρέπει τις χάριτες σε μουσική

Το άγχος σε ρυθμική αναπνοή.

Α! των ερώτων η εποχή και των φρούτων.

Στίλβουν. Όσο για το φόντο

Υποφώσκει το φόντο με το πυκνό μυστήριο του

Ανάμεσα από τις δύο χάλκινες μισάνοιχτες κουρτίνες.

Ύστερα –μετά– θα πέσει, θα μας φάει το σκοτάδι.

Όμως εδώ τι ηδονή!

Και τι φρικίαση στο αντίκρυσμα της προτομής!

Πως είναι; Απερίγραπτη, σχεδόν. Ένας

Μπούστος με κλασικά χαρακτηριστικά και πάνω

Απ’ τα πυκνά μαλλιά –συσπειρωμένες έχιδνες χρυσές–

Ένα εκμαγείο από μέταλλο βαρύ:

Κόμη, μέτωπο, μύτη, μάτια –το στόμα έχει φαγωθεί–

Λες κι ένα πρόσωπο καβαλά ένα πρόσωπο

Λες κι ένας άνθρωπος έγινε φονιάς του εαυτού του…

…………………………………………………………..

Δεν θέλω να μιλήσω για τις πόρπες.

Δεν μπορώ. Μήτε για τις πτυχές του μάρμαρου.

Μου χάρισες τους πλούσιους καρπούς της φαντασίας.

Ανανάδες, μπανάνες, σταφύλια, ρόδια

Ρόδα! Τι πλούσιος συνωστισμός καρπών

Και ανθέων. Τσαμπιά νωπά σταφύλια.

Τούτη η Γης που την πατούμε…

————-

Η γεωγραφία του σώματος

——————-

Δυο γλώσσες παλεύουν μέσα μου

Όπως, ίσως, και δυο φύλα.

Σαπρία μας περιβάλλει.

Κι όμως υπήρξε κάτι το ζωογόνο

Στη γεωγραφία αυτή του στήθους

Όπου, ύπουλα, καθώς υδράργυρου σταγόνες

Κυλούσαν διστακτικές και έτοιμες να σμίξουν

Μεγάλες εκτάσεις της Υδρόγειος

Θάλασσες ακρωτήρια ποτάμια και βουνά

Οι συρφετοί τόσων φυλών όπου σφοδρά

Επιθυμούν να γίνουν στάχτη.

Είμαστε το παίγνιο της στιγμής

Η σύμπτωση κι ο παραλογισμός της φύσης.

Ανοίξαμε τα μάτια μας στην ομορφιά.

Τ’ ωραίο είναι τρομερό όταν γεράσεις.

Το στήθος μου κι η σκέψη μου

Είναι τ’ απομεινάρια από το τέλειο

Βομβισμό ενός κτιρίου.

Άκρε φίλε μέχρι τάφου που βρίσκεσαι;

Που εμφωλεύεις, που κατοικείς, που βρίσκεσαι

Που βόσκεις;

Αποφώλιο τέρας μόνο με λέξεις

Τρέφεσαι τώρα…

—————–

Αυτοσχεδιασμός

————–

Στην άκρη του ονείρου κρέμεται το Χάρλεμ.

Μαύρο και νυφικό.

Μυγοχεσμένο.

Μια χαίνουσα πληγή.

Μια ποίηση παρηχητική.

Απ’ το τρομπόνι στάζει μπλάβο αίμα –

Μπαίνει το σαξόφωνο κι επουλώνει

Το τραύμα.

Μια στιγμή μαχητική

(Στη στίξη της αιωνιότητας)

Το γυμνό διδυμαίο των παιδιών σου

Μια διακοπή στο μάτι της θύελλας

Όχι τόσα πόδια πεταμένα

Όχι τόσα κεφάλια κομμένα

Όχι τόσα κορμιά ραχητικά

Ο αστερισμός της Μπέσυ Σμιθ

Διαχέεται με τις μαρμαρυγές του εβένου

(Στη στίξη της αιωνιότητας)

Όχι τόσα κεφάλια κομμένα

Όχι τόσα πόδια πεταμένα

Όχι τόσα κορμιά ραχητικά…

—————–

Πάγος

————-

Δεν γίνεται να ‘σαι επιτήδειος και να γράφεις

Καλή ποίηση. Κέρδισε λίγο, χάσε λίγο

Τι πειράζει δόσε λίγο, πάρε λίγο τι

Τ’ όφελος η ζωή πρέπει να λυώνει

Σα μια κολώνα πάγου στο πεζοδρόμιο.

Ο κόσμος τελικά δεν θα χαθεί

Στις φλόγες όπως πολλοί νομίζουν

Αλλά θα ζει σ’ αιώνια παγωνιά

Ένας ωκεανός πάγου θα μας σκεπάζει

Σαν άσπρο όνειρο και θα ζούμε

(Ω, ναι θα ζούμε)

Σαν τα τρόφιμα στην κατάψυξη.

Αυτή η καρδιά θ’ ανήκει στο μέλλον.

Ο πάγος θα είναι ο φύλακας άγγελος μας

Ο προφυλακτήρας μας. Στη φυλακή

Του πάγου θα διατηρούνται τα φιλιά μας.

Μη φοβηθείτε το επίθετο παγερός.

Προτιμάτε τον πάγο το διηνεκή απ’ τη φωτιά.

Παγώστε τα χέρια σας

Παγώστε τα πόδια σας

Παγώστε τα παιδιά σας

Παγώστε το πέος σας

Παγώστε τα ποιήματα σας.

—————–

Ενύπνιο

—————–

Κάτωχρη, σ’ είδα πάλι στ’ όνειρο μου.

Είχες γυρίσει από το δάσος κρατώντας λίγη φτέρη.

Έν’ αγέρι είχε κινήσει μια τούφα απ’ τα μαλλιά σου.

«Αγόρι μου πως είσαι;» είπες και κάθησες στην καρέκλα

ακουμπώντας στο τραπέζι τ’ αριστερό σου χέρι

ως το συνήθιζες και στο δεξί σου στήριζες το σαγόνι σου.

Αχ! Τα μάτια σου. Τι πόνος ήταν αυτός.

Όπως του ποντικού που πιάστηκε στη φάκα.

Γυάλιζες και χαμογελούσες. Ίσως για να κατέβει ο πυρετός.

Κολύμπησα να σε φτάσω με κάτι απλωτές

Γερές που θύμισαν τα νιάτα μου…

Μάταιο. Καθόσουν εκεί κίτρινη και πελώρια

Σαν την Ασία. «Παιδάκι μου, έγινες άλλος άνθρωπος!»

Μίλησες πάλι και σηκώθηκες σα μια

Σκιά βουνού κι απομακρύνθηκες.

Είχα γίνει μούσκεμα…

——————–

Η ποιητική μου

————————

Υπάρχει τόση ποίηση χωρίς την ποίηση

Που δεν υπάρχει λόγος να γράφω ποίηση

Αλλά αφού επιμένετε

Άλλοτε είμαι ένα φουριόζικο καυλί

Κι άλλοτε πάλι είμαι ένας αφανής φαλλός

Τρυπωμένος σαν την ουρά του σκύλου

Κάτω απ’ τα σκέλια του

Είμαι παχύς άχρωμος κι αποκρουστικός

Είμαι ωραίος και σεξουαλικός

Είμαι ασθματικός κι εφιδρωμένος

Είμαι ένα δυνατό καυλί

Είμαι ένα στόμα δίχως δόντια

Είμαι μια ανοιχτή πληγή

Ματωμένη –

Είμαι ένας τροχός

Μια ρόδα που σφενδονίζει τριαντάφυλλα

——————————

Η ποίηση μου δεν έχει κλειδιά

Και όμως είμαι ο ορμαθός της καθαρής εικόνας

Η φύση του έρωτα μου είναι τέτοια που κάνει

Τα ποιήματα μου να διαμαρτύρονται

Και να κινδυνεύουν αρκετές φορές

Σαν σώματα που κρέμονται έξω από τα τραίνα

Η σαν τους διαδηλωτές που τρώνε ξύλο

Απ’ την αστυνομία

Μισώ όλα τα μονοπώλια

Και πρώτα απ’ όλα το μονοπώλιο των λουλουδιών της Άνοιξης

Όλα αυτά με κάνουν να γερνώ ώρα την ώρα

Και να πάσχω

Φωτοφοβία είναι μια από τις πρόσφατες αρρώστιες μου

Ήμουνα κάποτε ρομαντικός

Κι ύστερα γίνηκα αγοραίος.

——————

Κατακτώντας την απλότητα

——————-

Κάποιος άλλος μέσα μου μιλά

Εγώ δεν είμαι τίποτα

Ένας άλλος μου φορά μια μάσκα

Τη βγάζω και μένω γυμνός

Ολοφύρομαι δίχως να πονώ

Εγώ δεν είμαι τίποτα

Είμαι ένα θύμα σαν το γαλανό της θάλασσας

Ή σαν το θολό τ’ ουρανού

Τίποτα

Ένας αντικατοπτρισμός δίχως καθρέφτη

Στους μηλεώνες των πόλεων

Όπου τα πρόσωπα είναι μήλα

Αρμένικο μήλο το βερύκοκο

Κυδώνιο μήλο το κυδώνι

Περσικό μήλο το ροδάκινο

Μηδικό μήλο ή κίτρο

Το πορτοκάλι ή το λεμόνι

Δεν είμαι τίποτα

Ένα ζωύφιο

Ένα έντομο μικρό με γουρλωμένα μάτια

Βγάζω τη μάσκα μου και μένω

Γυμνός

Εικόνες πολιορκούν τα μάτια μου

Καταρράκτες φώτα χύνονται στα μάτια μου

Ένα ποτάμι φώτα χύνεται απ’ τα μάτια μου

Τα φώτα στα νερά με δένουν σαν κομπολόι

Η μυική δύναμη μου παίρνει το σχήμα

Του συλλογισμού μου

Όμως μπορώ και ζω

Έστω και σαν έντομο

Γιατί ένα έντομο δεν ξέρει από εντομολογία

Δεν είμαι τίποτα

Ένας αντιγραφέας, είμαι

Μπορεί κι ένας βαφέας

Και ένα στόμα τολμηρό, σας λέω,

Δεν είναι τόλμη,

Κι ο ποιητής, ας μην αυταπατώμεθα,

Δεν εφευρίσκει

Αλλά απλώς αφουγκράζεται…

————————–

Rock Bottom

——————————–

Ύστερα από απουσία τριών χρόνων

Με βρίσκεις γερασμένο έξη χρόνια

Ακολούθησε μια σιωπή σαν εκμηδένιση

Έβαλα με το νου μου χίλια πράματα

Ένα πράσινο δράκο να πετά και να βρέχει

Με λέπια τα κεφάλια μια χελώνα

Να ξύνει το πηγούνι της ένα ψάρι

Να ολοφύρεται σαν πυροτέχνημα

Ένα φαλακρό κεφάλι με πιτσιλιές

Σαν κόκκινα σκαθάρια…

Έβαλα να πιούμε κι ας πάσχω από κίρρωση του ήπατος

Πιο καλό το πιοτό απ’ τη σιωπή μας

Πιο καλή η απουσία σου…

———————

Ονομαστική το σκωρ, γενική του σκατός

———————————

Ο ταχυδρόμος ούτε και χτες δεν είχε τίποτα για μένα.

Ήρθε σήμερα κι άφησε ένα πακέτο έξω από την πόρτα μου.

Δεν ήταν δικό μου.

Διάβασα, σχεδόν, ένα ολόκληρο βιβλίο

Και δεν συγκράτησα τίποτα…

Το κρανίο μου έχει γεμίσει ψιλή άμμο

Κι όπως μετακινώ το κεφάλι μου

Ακούγεται ένα φσς… φσς… σαν ξαφνική βροχή.

Πρέπει ν’ αδυνατίσω.

Θα κάνω δίαιτα με ροδάκινα

Δύσκολο πράμα να χάσεις βάρος.

Εύκολα μπαίνουν και δύσκολα βγαίνουν.

Ένας δημοσιογράφος με ρωτά απ’ το τηλέφωνο

Τι ιδέα έχω για την αυτόματη γραφή.

Τι ξέρω εγώ από τέτοια δεν έχω γράψει

Τέτοιο πράμα.

Εγώ είμαι ο αντιγραφέας του εαυτού μου.

Ένας νεαρός με παίρνει συνέχεια τηλέφωνο.

Θαυμάζω τα ποιήματα σας αλήθεια σας λέω

Όμως ξέρετε τι παρατήρησα τον τελευταίο καιρό;

Έχετε χάσει τον αισθησιασμό σας που οφείλεται αυτό;

– Άντε γαμήσου, του λέω, και κλείνω το τηλέφωνο.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: