Yannis Stigkas traduit en français

Os Gêmeos, Molotof

Yannis Stigkas


Traduction Z. D. Ainalis

—————————————————————————————————————————————————-

Le Comte de Lautréamont


Alors que tout était prêt

la mèche, l’essence, le vent

dans la voie de mon chagrin

et qu’il fallait que tout s’éteigne

—————————————————————————————————————————————————-

le rêve ne suffisait même pas pour d’amadou

—————————————————————————————————————————————————-

ah, ma mère avait raison :

ce chemin que tu poursuis, mon fils, t’amènera nulle part

dans tes yeux je ne vois que des mots étouffés

semble-t-il que le néant t’a touché précocement à l’heure de ta naissance

prends au moins les vœux d’une vieille femme

tout comme ces allumettes


Alors que tout était prêt

(je vous assure, mes mains ne tremblaient point)

à ce moment-là ce vieux amis de moi, Isidore,

fait son apparition de l’inconnu

« Non ! » il crie

et il s’empare brusquement les allumettes

« à la rigueur accepte mes gants pour défier autant

le noir que la lumière

—————————————————————————————————————————————————-

et mon bâton, aussi, afin que tu ne glisses pas

durant tes insomnies

– tu peux d’ailleurs l’utiliser comme un levier –

et accepte encore mon vieux chapeau

que j’avais –combien d’années !– comme ange

oh, si tu savais seulement combien des cris

peuvent s’entasser à son fond

—————————————————————————————————————————————————-

et, enfin, avant que tu fasses la moindre chose,

rappelle-toi de luire tes propres chaussures – salaud ! »

—————————————————————————————————————————————————-

« Isidore ! Je ne te reconnais pas! » je lui dis

« non » il dit

« nous fûmes entrés au miracle à genoux,

à la rigueur, sortons-nous comme des hommes ».

***


L’acoustique parfaite du Labyrinthe


I.

Parce que

je n’ai pas pu étouffer le ciel

– un tel azur que tu commences à espérer –

un ange

m’a tendrement chuchoté

—————————————————————————————————————————————————-

bâtis-moi

dans ces mêmes pierres


II.


Parce qu’

autant que j’ai fumé

je n’arrivai pas à trouver mon fil

———————————————————–combien d’amours

———————————————————–quel halètement

et Minotaure

———————————————————–quel violoniste, mon Dieu,

III.


Je suis resté

avec le ciel et la Raison

—————————————————————————————————————————————————-

personne ne sait m’aimer

(c’est peut-être à cause de notre temps

ou de mes dents qui sont un peu tordues

——————————————————-à cause de

————————————————————————cet épouvantail intérieur)

IV.

Je suis toujours si empressé de destruction

que jusqu’à ce que j’écrive « fleur »

j’ai déjà perdu deux pétales

je ne sais pas si la lumière

est un trucage de l’ombre

————————————————–ou le contraire

—————————————————————————————————————————————————-

—————————————————mais moi

—————————————————————————————————————————————————-

moi je ne sais que torturer les papillons

– aucun ne sait m’aimer

V.

Et puis

ce monde n’a jamais été allumé

il faut que le vide soit noué en nœud

—————————————————————————————————————————————————-

–  s’il est marin tant mieux –

—————————————————————————————————————————————————-

il faut que ton âme soit brodé par des tempêtes

VI.

Tant de voix à abattre

tant de voix à écorcher

qu’ à la fin il ne te reste qu’une seule

citronnier

oh, citronnier

où tu m’as laissé je m’enracine


***


Ne mets jamais le printemps en parenthèse



il y a deux fils électriques en moi

on les attache

et le néant s’allume


En tirant la goupille de la lumière,

tout d’un coup, il s’est explosé mon ange

—————————————————————————————————————————————————-

ah, si tu étais là ! plumes, morceaux de verre partout

moi, moi je n’ai échappé que par miracle

—————————————————————————————————————————————————-

seule blessure maintenant ma mémoire

et (le Printemps) que je boite

—————————————————————————————————————————————————-

Malgré tout ça

—————————————————————————————————————————————————-

je dors normalement

boulots, enfants,

—————————————————————————————————————————————————-

mais…

—————————————————————————————————————————————————-

les ténèbres ont-ils aussi de la goupille ?


*

Si le miracle est affamé

——————————–même les mensonges brillent

afin que tu puisses me retrouver

——————————–couché sur le ventre dans le Temps

—————————————————————————————————————————————————-

il joue, lui aussi, avec les fils électriques

—————————————————————————————————————————————————-

ils nous plaisent à tous les deux

*

Mes mains ne tremblent plus

Et ça devrait vous  effrayer


***


Yannis Stigkas est né en Athènes en 1977. Il a fait des études de Médecine. En 2004 il a publié son premier recueil de poésie Le vagabondage du sang (Η αλητεία του αίματος).  Par la suite, il a publié en 2006 son deuxième recueil, La vision commencera de nouveau (Η όραση θ’ αρχίσει ξανά). Enfin, en 2009 il a publié son troisième livre Blessure égale (Ισόπαλο τραύμα). Les poèmes  L’acoustique parfaite de Labyrinthe et Ne mets jamais le printemps en parenthèse viennent de son deuxième livre, tandis que Le Comte de Lautréamont vient du troisième.

8 Σχόλια to “Yannis Stigkas traduit en français”

  1. Δον Κιχώτης Says:

    Πάντα πιστευα οτι τα μεταφρασμένα ποιήματα αποκτουσαν φτερα.
    Διαβασα τα μεταφρασμενα ποιηματα της αναρτησης χωρις να διαβασω το ελληνικο πρωτοτυπο
    Ισως αν τα διαβασω μετα από καιρο, να τα προσεγγισω ως κατι το διαφορετικο και το πρωτογνωρο.
    Η μουσικη της γλωσσας ειναι κυριαρχη στην ποιηση.
    Οι επιλογες του μεταφραστη τον κανουν δημιουργο ενος ηδη εκφρασμενου εργου.

  2. Σε γενικές γραμμές συμφωνώ. Είναι απλά που το να μεταφράζεις ΣΤΗ γλώσσα σου και το να μεταφράζεις ΑΠΟ τη γλώσσα σου είναι δυο εντελώς διαφορετικές διαδικασίες.

    Όταν μεταφράζεις ΣΤΗ γλώσσα σου κινείσαι από το αίσθημα του θαυμασμού, της μετουσίωσης και του ανείπωτου, σε βαραίνει το στοίχημα να καταφέρεις να πεις στη γλώσσα σου αυτό που ήταν πριν ανείπωτο, να την επαναμαγεύσεις. Ταυτόχρονα η μετάφραση –με αυτήν την κατεύθυνση– είναι και μια μεγάλη μαθητεία: πως οι ζωγράφοι μέχρι να κατακτήσουνε το ύφος τους περνάν τα ¾ του χρόνου τους κάνοντας σπουδές επάνω στους μεγαλύτερους καλλιτεχνικούς προγόνους τους ή αντιγράφοντας τα έργα τους, έτσι κι ο ποιητής χρειάζεται τη μετάφραση για να γνωρίσει τα όρια της γλώσσας του και να κατακτήσει τα μέσα του, μέσω της μαθητείας στα μέσα κάποιου άλλου, στη γλώσσα κάποιου άλλου.

    Οι ποιητές (οι συγγραφείς εν γένει) που πιστεύουν ότι η καλλιτεχνική διαδικασία εξαντλείται στη δική τους και μόνο παραγωγή και δεν είναι διατεθειμένοι να κουραστούνε για την τέχνη τους, να παιδευτούν, να ζυμωθούν με το αντικείμενο τους και να θυσιάσουν πράγματα γι αυτό, οι ποιητές που δεν περνάν το χρόνο τους εξερευνώντας αυτό που έχει ήδη ειπωθεί κι αναζητώντας τον τρόπο να πουν τα πράγματα αλλιώς, φυσικά δεν πρόκειται να γράψουνε ποτέ ούτε ένα στίχο –όχι ποίημα!– της προκοπής. Η μεγαλύτερη πλειοψηφία των ποιητών της γενιάς του Στίγκα (και κυρίως οι κάπως μεγαλύτεροι του, η γενιά των σημερινών σαραντάρηδων) ανήκουν σ’ αυτήν την κατηγορία ποιητών. Αρνούνται να μοχθήσουν, να διαβάσουν, να μεταγράψουν, να στοχαστούν. Αρκούνται φιλάρεσκα στα δικά τους γραφτά και στα σχόλια τα αφορώντα αυτούς στις εφημερίδες. Δικαίωμα τους. Απλά η ποίηση τους, η τόσο ανυπόφορα εγωκεντρική, ομφαλοσκοπική, και ναρκισσιστική είναι εκ των πραγμάτων αδύνατον να ενδιαφέρει οποιονδήποτε άλλον πλην του εαυτού τους. Η ποίηση του Στίγκα (όπως και του Παπαντωνόπουλου που ήδη παρουσίασα ή της Καρπαθιωτάκη που κάποια στιγμή θα παρουσιάσω) διαφοροποιείται τελείως από τον υπόλοιπο συρφετό• κι αυτό γιατί καταφέρνει να συνδυάζει θαυμάσια την ειλικρίνεια και τη γνησιότητα του βιώματος (απαραίτητου για το περιεχόμενο του έργου) με τα κατακτηθέντα προσωπικά εκφραστικά μέσα του ποιητή μετά από πολύχρονη και κοπιαστική ενασχόληση με την τέχνη του (εκφραστικά μέσα απαραίτητα για τη μορφή του έργου).

    Όσον αφορά πάλι στη μετάφραση ΑΠΟ τη γλώσσα σου, αυτό είναι περισσότερο ένα στοίχημα, μια μαθητεία ανάποδη και –ίσως– ένας συναισθηματισμός. Ένα στοίχημα για να καταφέρεις να διαπιστώσεις τι θεωρείται συνήθως ‘αυτονόητο’ και τι όχι, αν εκείνα που εσένα σου φαίνονται ‘αυτονόητα’ και δεν χρειάζεται να καταβάλλεις κόπο για να καταλάβεις, απλά και μόνο εξαιτίας του τυχαίου γεγονότος ότι είσαι φυσικός ομιλητής της x γλώσσας, φορέα της x κουλτούρας, είναι δυνατόν να αποδοθούν, έστω και πλατειαστικά, σε κάποιαν άλλη γλώσσα, να προσγραφούν σε μία διαφορετική κουλτούρα (αυτό από μόνο του πάντως βοηθά στο να αντιληφθείς πόσα πράγματα, πόσες λεπτές αποχρώσεις σου διαφεύγουνε από τις άλλες γλώσσες, τις άλλες κουλτούρες). Είναι όμως και μια μαθητεία από την ανάποδη γιατί σε βοηθά να διαπιστώσεις τα ‘αρνητικά’ όρια της γλώσσας σου, το έσχατο σημείο εκείνο απ’ το οποίο και πέρα αδυνατεί να προχωρήσει… Υπό την έννοια αυτή είναι το αντιστρόφως ανάλογο, ή καλύτερα η παραπληρωματική διαδικασία της μετάφρασης ΣΤΗ γλώσσα σου… και οι δύο είναι αναγκαίες τελικά στο ποιητή η κάθε μια για τους δικούς της λόγους. Συναισθηματισμός, ίσως, τέλος, γιατί ως φυσικός ομιλητής μιας ‘μικρής’ πληθυσμιακά γλώσσας και ως τεχνητός ομιλητής μιας κατά πολύ ‘μεγαλύτερης’, αισθάνεσαι ένα χρέος απέναντι στη λογοτεχνική σου παράδοση και το λογοτεχνικό σου παρόν, αισθάνεσαι κάπως σαν ακούσιος απόστολος κάποιας εξωτικής διδασκαλίας. Από την άλλη ίσως και να πρόκειται για μια ασυνείδητη ανάγκη ενσωμάτωσης… να φέρεις στον τόπο και στους ανθρώπους και στην κουλτούρα που σε φιλοξενούν τις ρίζες σου μαζί σου, με τον ιδιοτελή σκοπό να κατορθώσουν κάποτε να σε καταλάβουν λίγο καλύτερα…

  3. Δον Κιχώτης Says:

    Παντα πιστευα οτι η μεταφραση στη γλωσσα μου από μια αλλη που προσπαθω να κατακτησω και δεν ειναι η μητρικη μου ειναι ρίσκο.
    Επισης ποτε δεν ειδα τη μεταφραση με τοσο συναισθηματισμο αναλογιζομενος την αναγκη διαδοσης εργων που γραφηκαν σε μια σπανια αλλα με σπανια ιστορια γλωσσα οπως η δικη μου. Ισως θαπρεπε μετα και τα οσα προηγουνται αν το δω κι ετσι.
    Ειμαι σιγουρα ο λιγοτερο ειδικος για να κρινω την μεταφραστικη δουλεια που προηγειται ομως το βρισκω θαυμασιο να μας παρουσιαζεται ενα τετοιο τολμημα.

  4. Ωραίες μεσιέ οι μεταφράσεις,
    μακάρι να διαβάσουν τον Στίγκα οι γάλλοι.
    Τις προάλλες περαστική από τη θεσ/νίκη, έψαχνα το η όραση θ’ αρχίσει ξανά
    για να το κάνω δώρο σε φίλους. Δεν υπήρχε ούτε σε ένα βιβλιοπωλείο της συμπρωτεύουσας!
    Αναγκάστηκα να το παραγγείλω. Νομίζω πως από δω και πέρα θα υπάρχει τουλάχιστο στο Κεντρί..

    Χαιρετώ και σύντομα αποστέλλω Χρυσόψαρο

  5. Καλώς την την Melen! Που είχες πάλι εξαφανιστεί;
    Καλά αυτό δεν το συζητώ, είναι αξιοθρήνητο… τα ποιητικά βιβλία, με εξαίρεση κάνα δυο βιβλιοπωλεία του αθηναϊκού κέντρου στην υπόλοιπη ελλαδική «ενδοχώρα» δεν φτάνουν παρά κατόπιν παραγγελίας… τη Θεσσαλονίκη δεν την γνωρίζω καθόλου… στα Γιάννενα που ήμουν, ο νεώτερος ποιητής που μπορούσες να βρεις ήταν ο Σεφέρης… στην Πάτρα, που κάπως ξέρω, τα πράγματα φαίνονται να είναι κάπως καλύτερα αλλά και πάλι όχι τίποτα το σπουδαίο… κατά τ’ αλλά σε γενικές γραμμές επικρατεί ο μαύρος ζόφος…

  6. Nαι, αλλά δε μιλάμε για ένα οποιοδήποτε βιβλίο. Μιλάμε για το συγκεκριμένο βιβλίο, που τυχαίνει να είναι από τα καλύτερα στα ελληνικά γράμματα τα τελευταία χρόνια. (αντίθετα με το επόμενό του, που για μένα είναι κατά πολύ μετριότερο, χωρίς φυσικά αυτό να σημαίνει τίποτα για ποίηματα που -ελπίζω- θα έρθουν)
    Κι΄άντε, κουράστηκαν οι βιβλιοπώλες και δεν διαβάζουν,
    κι΄άντε, δε διαβάζουν ούτε κι οι φίλοι τους.
    Μα να μην έχει ιδέα κανείς – σε χώρους που θεωρητικά ψάχνουν και ασχολούνται- για μία από τις ελάχιστες καθαρές φωνές που ακούστηκαν εδώ και χρόνια στην ελληνόφωνη ποίηση;

  7. Ψιλά γράμματα, Melen…

  8. Δον Κιχώτης Says:

    Μια και ο λογος για την Πατρα εκει υπαρχει το Πολυεδρο αναμεσα σε βιβλιοπωλειο και χωρο παρουσιασης και πωλησης εργων τεχνης που κανει εξαιρετικη δουλεια. Γινονται αναγνωσεις ποιητικων εργων και σχολιασμοι τους, παρουσιασεις βιβλιων κλπ αλλα το ωραιοτερο εργο που εχει φτιαξει το Πολυεδρο ειναι ενα βιβλιο οπου ολοι οι ποιητες τις Πατρας κυριως οι συγχρονοι εχουν μεταφραστει σε ολες τις ευρωπαικες γλωσσες από τους εξεχοντες μεταφραστες της καθε χωρας Τα γαλλικα ανελαβε ο Volkovitch
    To εργο αυτο επροκειτο να παρουσιαστει κατα το διαστημα που η Πατρα ηταν πολιτιστικη πρωτευουσα ομως το Μικρουτσιο τοτε Υπουργειο θεωρησε οτι «αργησε» η εκδοση και δεν θελησε να το περιλαβει ο ανρθωπος εξοδεψε πολλα γι αυτο το εγχειρημα χωρις να παρει μια. Τα βιβλια σε αψογο τυπωμα με φοβερες γραμματοσειρες, ειναι ενα κοσμημα. Αν σας ενδιαφερει επικοινωνειστε με τον κον Κωστη, Κανακάρη 147 26221 Πάτρα τηλ. 2610 277342 e-mail: polyedro1@hol.gr
    Αξιζει τον κοπο. Ειναι ενας τελειος ανθρωπος, λατρης της ποιησης και οχι μονο. Αγραζω τα βιβλια μου από την Πατρα αν και ζω στη Θεσσαλονικη Μου τα στελνει και μαλιστα εχουν ολα την αφιερωση του συγγραφεα αφου εχει παρουσιασει τους καλυτερους ελληνες συγγραφεις στο χωρο του. Στη Θεεσαλονικη θα αγοραζετε τα βιβλια σας από το ιβλιοπωλειο «Σεξπηρικον» στην Εθνικης Αμυνης απεναντι από το Βρετανικο Συμβουλιο και εκει θα σας εξυπηρετεησει ο νεοτατος Θεσσαλονικιος ποιητης κος Αλισσανογλου. Μεσα στο ταμειο μπορει να δειτε καμια φορά και τον συγγραφεα Δημητρη Δημητριαδη ( Πεθαινω σαν Χωρα ) τιμωμενη προσωπικοτητα για το 2010 στο Παρισι.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: